ทำป้ายต้องขออนุญาตไหม? สิ่งที่เจ้าของร้านควรรู้ก่อนติดตั้ง

เจ้าของร้านที่กำลังจะติดป้ายหน้าร้านมักมีคำถามว่า “ทำป้ายต้องขออนุญาตไหม?” คำตอบคือ ไม่สามารถตอบว่า “ต้องขอทุกป้าย” หรือ “ไม่ต้องขอทุกป้าย” ได้ เพราะต้องพิจารณาทั้งลักษณะป้าย ขนาด น้ำหนัก โครงสร้าง ตำแหน่งติดตั้ง และกฎขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่

ป้ายบางลักษณะอาจเข้าข่ายเป็น “อาคาร” ตามกฎหมายควบคุมอาคาร ทำให้ต้องดำเนินการตามขั้นตอนที่เกี่ยวข้องก่อนก่อสร้างหรือติดตั้ง ขณะที่ป้ายชื่อร้านหรือป้ายโฆษณาที่ใช้ในการประกอบกิจการอาจมีหน้าที่ด้าน ภาษีป้าย แยกต่างหากด้วย

ดังนั้น ก่อนสั่งผลิตป้าย โดยเฉพาะป้ายขนาดใหญ่ ป้ายยื่น ป้ายบนหลังคา ป้ายที่มีโครงเหล็ก หรือป้ายติดตั้งใกล้พื้นที่สาธารณะ ควรตรวจสอบกับเทศบาล อบต. สำนักงานเขต หรือหน่วยงานท้องถิ่นที่รับผิดชอบพื้นที่ก่อนดำเนินการ

บทความนี้จะอธิบายภาพรวมที่เจ้าของร้านควรรู้ก่อนทำป้าย โดยแยกเรื่อง การอนุญาตติดตั้ง และ ภาษีป้าย ออกจากกันให้ชัดเจน

ทำป้ายต้องขออนุญาตไหม?

ขึ้นอยู่กับลักษณะของป้าย

ตามข้อมูลของกรมโยธาธิการและผังเมือง ป้ายหรือโครงสร้างสำหรับติดตั้งป้ายบางลักษณะอาจอยู่ภายใต้กฎหมายควบคุมอาคาร โดยต้องพิจารณาขนาด น้ำหนัก ตำแหน่ง และความสัมพันธ์กับที่สาธารณะประกอบกัน ไม่ใช่พิจารณาเพียงว่าเป็น “ป้ายร้าน” หรือ “ป้ายโฆษณา” เท่านั้น

ตัวอย่างหนึ่งที่กรมโยธาธิการและผังเมืองอธิบายไว้ คือกรณีป้ายที่ติดตั้งเหนือที่สาธารณะสูงจากพื้นเกิน 2.50 เมตร และมีพื้นที่ป้ายเกิน 1 ตารางเมตร หรือมีน้ำหนักรวมทั้งโครงสร้างเกิน 10 กิโลกรัม ซึ่งเป็นลักษณะที่ต้องนำกฎหมายควบคุมอาคารมาพิจารณา

อย่างไรก็ตาม ไม่ควรนำตัวเลขดังกล่าวมาตัดสินป้ายทุกกรณีด้วยตัวเอง เพราะกฎหมายยังมีเงื่อนไขเกี่ยวกับตำแหน่ง รูปแบบโครงสร้าง พื้นที่สาธารณะ และข้อกำหนดท้องถิ่นอื่น ๆ อีก

ทางที่ปลอดภัยที่สุดคือ เมื่อมีแบบและขนาดป้ายแล้ว ให้สอบถามเจ้าพนักงานท้องถิ่นก่อนผลิตหรือติดตั้งจริง

การ “ขออนุญาตติดตั้งป้าย” กับ “เสียภาษีป้าย” เป็นคนละเรื่องกัน

เรื่องนี้เป็นจุดที่เจ้าของธุรกิจสับสนกันได้ง่าย

การขออนุญาต

เกี่ยวข้องกับ ตำแหน่ง ขนาด โครงสร้าง และความปลอดภัยของป้าย รวมถึงว่าป้ายนั้นเข้าข่ายกฎหมายควบคุมอาคารหรือข้อกำหนดของท้องถิ่นหรือไม่

ภาษีป้าย

เกี่ยวข้องกับป้ายที่แสดงชื่อ ยี่ห้อ เครื่องหมาย หรือข้อความที่ใช้ประกอบการค้าหรือกิจการเพื่อหารายได้

ข้อมูลของสำนักงานเขตกรุงเทพมหานครระบุว่า ป้ายที่แสดงชื่อ ยี่ห้อ หรือเครื่องหมายเพื่อประกอบการค้าหรือกิจการเพื่อหารายได้เป็นป้ายประเภทที่ต้องนำมาพิจารณาเรื่องภาษีป้าย และผู้มีหน้าที่หลักคือเจ้าของป้าย

ดังนั้น

ป้ายหนึ่งป้ายอาจมีทั้งเรื่องการอนุญาตติดตั้งและเรื่องภาษีป้ายในเวลาเดียวกัน

ไม่ควรเข้าใจว่า “เสียภาษีป้ายแล้ว = ติดตั้งได้โดยไม่ต้องตรวจเรื่องการอนุญาต” หรือ “ได้รับอนุญาตติดตั้งแล้ว = ไม่ต้องพิจารณาภาษีป้าย”

ป้ายแบบไหนควรตรวจสอบเรื่องใบอนุญาตเป็นพิเศษ?

แม้แต่ละพื้นที่อาจมีรายละเอียดต่างกัน แต่ถ้าป้ายมีลักษณะต่อไปนี้ ควรสอบถามหน่วยงานท้องถิ่นก่อนผลิตหรือติดตั้ง

ป้ายขนาดใหญ่

ยิ่งป้ายมีขนาดใหญ่ น้ำหนักและแรงที่กระทำต่อโครงสร้างยิ่งต้องได้รับการพิจารณามากขึ้น

โดยเฉพาะป้ายที่ต้องสร้างโครงเหล็ก เสา หรือฐานขึ้นใหม่

ป้ายยื่นออกจากตัวอาคาร

ป้ายยื่นสามารถมองเห็นจากแนวถนนได้ดี แต่ต้องพิจารณาระยะยื่น ความสูง และพื้นที่โดยรอบ

กรมโยธาธิการและผังเมืองมีข้อกำหนดเกี่ยวกับป้ายที่ยื่นจากผนังอาคาร รวมถึงขอบเขตการยื่นและพื้นที่ของป้ายในบางกรณี จึงควรให้ผู้ออกแบบหรือผู้ติดตั้งตรวจรายละเอียดก่อนดำเนินงาน

ป้ายติดตั้งบนหลังคาหรือดาดฟ้า

ป้ายบริเวณหลังคาหรือดาดฟ้าต้องให้ความสำคัญกับโครงสร้างและแรงลมมากเป็นพิเศษ

กฎหมายควบคุมอาคารยังมีเกณฑ์สำหรับป้ายขนาดใหญ่และป้ายบนหลังคาหรือดาดฟ้าบางประเภทที่ต้องเข้าสู่ระบบตรวจสอบอาคารตามเงื่อนไขที่กำหนด

ป้ายที่มีเสาหรือโครงสร้างแยกจากอาคาร

หากต้องทำฐาน เสา หรือโครงสร้างเฉพาะสำหรับรับน้ำหนักป้าย ไม่ควรพิจารณาเฉพาะแผ่นป้าย แต่ต้องดูโครงสร้างทั้งหมดร่วมกัน

ป้ายที่อยู่ใกล้ทางเท้าหรือพื้นที่สาธารณะ

หากป้ายยื่นหรืออยู่ใกล้พื้นที่สาธารณะ ต้องตรวจสอบเงื่อนไขเพิ่ม เพราะเกี่ยวข้องกับความปลอดภัยและการใช้พื้นที่สาธารณะ

กรุงเทพมหานครมีขั้นตอนเฉพาะสำหรับการขออนุญาตติดตั้งป้ายโฆษณาในที่สาธารณะ และกำหนดพื้นที่บางประเภทที่ห้ามติดตั้ง เช่น บริเวณที่เกี่ยวข้องกับถนน สะพาน อุปกรณ์จราจร หรือทรัพย์สินสาธารณะบางประเภท

สำหรับจังหวัดหรือเทศบาลอื่น ควรตรวจสอบข้อกำหนดของท้องถิ่นนั้นโดยตรง

ป้ายหน้าร้านเล็ก ๆ ต้องขออนุญาตไหม?

ไม่ควรสรุปว่าป้ายเล็กทุกป้ายไม่ต้องขอ

ป้ายชื่อร้านขนาดเล็กที่ติดกับผนังเดิมอาจมีเงื่อนไขต่างจากป้ายขนาดใหญ่ที่สร้างโครงขึ้นใหม่ แต่การพิจารณาต้องดูทั้ง

• ขนาด
• น้ำหนัก
• วิธีติดตั้ง
• ตำแหน่ง
• ระยะยื่น
• ความสูง
• ความสัมพันธ์กับทางสาธารณะ
• ข้อกำหนดของพื้นที่

หากเป็นเพียงการเปลี่ยนแผ่นหรือข้อความบนโครงเดิม ก็ควรตรวจสอบด้วยว่าการเปลี่ยนแปลงนั้นมีผลต่อโครงสร้างหรือภาษีป้ายหรือไม่

ดังนั้นก่อนผลิตป้ายจริง ควรถ่ายภาพพื้นที่ วัดขนาด และสอบถามหน่วยงานท้องถิ่นโดยใช้ข้อมูลจริงของงาน

ป้ายร้านต้องเสียภาษีป้ายไหม?

ป้ายที่ใช้แสดงชื่อ ยี่ห้อ เครื่องหมาย หรือข้อความเพื่อประกอบกิจการหรือโฆษณาการค้าจะอยู่ในกลุ่มที่ต้องนำกฎหมายภาษีป้ายมาพิจารณา

อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่ป้ายทุกชนิดจะเสียภาษีเหมือนกัน และกฎหมายมีรายละเอียดเกี่ยวกับประเภทป้ายและกรณียกเว้น

เจ้าของธุรกิจจึงควรตรวจสอบกับฝ่ายรายได้ของเทศบาล อบต. หรือสำนักงานเขตที่ป้ายตั้งอยู่

ป้ายติดตั้งใหม่ต้องแจ้งภาษีป้ายเมื่อไร?

ข้อมูลบริการของกรุงเทพมหานครระบุว่า หากติดตั้งหรือแสดงป้ายภายหลังเดือนมีนาคม ติดตั้งป้ายใหม่แทนป้ายเดิม หรือเปลี่ยนแปลงป้ายจนทำให้ภาษีเพิ่มขึ้น เจ้าของป้ายต้องยื่นแบบแสดงรายการภาษีป้าย ภ.ป.1 ภายใน 15 วัน นับจากวันที่ติดตั้ง แสดง หรือเปลี่ยนแปลง แล้วแต่กรณี

กรุงเทพมหานครยังประชาสัมพันธ์สำหรับปี 2569 ว่า กรณีติดตั้งป้ายใหม่ให้ดำเนินการยื่นแบบตามกำหนด 15 วันเช่นกัน

กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นยังมีระบบและแนวทางการจัดเก็บภาษีป้ายผ่านองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จึงควรติดต่อหน่วยงานท้องถิ่นที่ทรัพย์สินตั้งอยู่เพื่อขอรายละเอียดล่าสุดของพื้นที่นั้น

ถ้าอยู่หาดใหญ่ต้องติดต่อที่ไหน?

สำหรับพื้นที่เทศบาลนครหาดใหญ่ เว็บไซต์ทางการของเทศบาลมีหมวดบริการประชาชนเกี่ยวกับทั้ง การขออนุญาตก่อสร้าง และ ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง/ภาษีป้าย รวมถึงแบบฟอร์มต่าง ๆ สำหรับประชาชน

ดังนั้น หากจะติดตั้งป้ายในเขตเทศบาลนครหาดใหญ่ ควรนำข้อมูลป้ายไปสอบถามเทศบาลโดยตรงก่อนเริ่มติดตั้ง โดยเฉพาะกรณีที่มีโครงสร้างใหม่ ป้ายขนาดใหญ่ ป้ายยื่น หรือป้ายติดตั้งบนพื้นที่สูง

สำหรับงานผลิต สามารถดูข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับ ร้านทำป้ายหาดใหญ่ เพื่อเตรียมแบบและสเปกก่อนตรวจสอบกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

ก่อนติดต่อหน่วยงาน ควรเตรียมข้อมูลอะไร?

การเตรียมข้อมูลให้ครบจะช่วยให้เจ้าหน้าที่พิจารณาได้ง่ายกว่าการสอบถามเพียงว่า “ติดป้ายแบบนี้ได้ไหม”

ควรเตรียมอย่างน้อย

• ภาพหน้าร้านหรือสถานที่ติดตั้ง
• ตำแหน่งที่จะติดป้าย
• ความกว้างและความสูงของป้าย
• ความสูงจากพื้น
• ระยะที่ป้ายยื่นจากอาคาร หากมี
• ประเภทวัสดุ
• น้ำหนักโดยประมาณ
• แบบโครงสร้าง
• วิธีการยึด
• มีระบบไฟหรือไม่
• ข้อความหรือภาพที่จะปรากฏบนป้าย
• หลักฐานสิทธิหรือหนังสือยินยอม หากสถานที่ไม่ใช่ทรัพย์สินของผู้ขอ

ตัวอย่างคู่มือของกรุงเทพมหานครสำหรับการติดตั้งป้ายบางประเภทระบุถึงการใช้คำขอ แผนผังบริเวณ แบบแปลน รายละเอียดข้อความหรือภาพ และหนังสือยินยอมของเจ้าของที่ดินในกรณีใช้ที่ดินของผู้อื่น

รายการเอกสารจริงอาจต่างกันตามประเภทงานและท้องถิ่น จึงควรสอบถามเจ้าหน้าที่ก่อนจัดเตรียมฉบับสมบูรณ์

ควรเช็กเรื่องอนุญาตก่อนหรือหลังผลิตป้าย?

สำหรับป้ายที่มีโครงสร้างหรือมีความเสี่ยงว่าจะเข้าข่ายต้องขออนุญาต ควร ตรวจสอบก่อนผลิตจริง

ขั้นตอนที่เหมาะสมคือ

1. วัดพื้นที่
2. กำหนดขนาดป้ายเบื้องต้น
3. ทำแบบหรือ Mockup
4. กำหนดวัสดุและโครงสร้าง
5. ตรวจสอบข้อกำหนดกับหน่วยงานท้องถิ่น
6. ปรับแบบหากจำเป็น
7. จึงเข้าสู่ขั้นตอนผลิตและติดตั้ง

วิธีนี้ช่วยลดความเสี่ยงจากการผลิตป้ายเสร็จแล้วพบว่าขนาด ตำแหน่ง หรือรูปแบบติดตั้งไม่ผ่านเงื่อนไขของพื้นที่

หากยังไม่ได้กำหนดขนาด สามารถอ่าน ป้ายหน้าร้านควรมีขนาดเท่าไร และ วิธีเลือกขนาดตัวอักษรบนป้าย ก่อนออกแบบจริง

เจ้าของร้านเช่าพื้นที่ต้องขอเจ้าของอาคารไหม?

ควรตรวจสอบสัญญาเช่าและขอความยินยอมจากเจ้าของอาคารหรือเจ้าของพื้นที่ก่อนติดตั้ง โดยเฉพาะงานที่ต้อง

• เจาะผนัง
• เชื่อมโครง
• เพิ่มน้ำหนัก
• เดินสายไฟ
• ติดตั้งบนหลังคา
• ใช้พื้นที่ส่วนกลาง
• ยื่นออกนอกแนวอาคาร

นอกจากนี้ ในขั้นตอนขออนุญาตบางประเภท หากพื้นที่หรือที่ดินไม่ได้เป็นของผู้ขอ อาจต้องใช้หนังสือยินยอมของเจ้าของประกอบด้วย ดังที่ปรากฏในคู่มือบริการของสำนักงานเขตกรุงเทพมหานคร

สำหรับห้าง ศูนย์การค้า อาคารสำนักงาน และโครงการให้เช่า อาจยังมีกฎด้านป้ายของอาคารเองเพิ่มเติมจากกฎหมายของรัฐหรือท้องถิ่นอีกชั้นหนึ่ง

ป้ายไฟต้องตรวจอะไรเพิ่ม?

ป้ายไฟควรตรวจทั้งเรื่องโครงสร้างและระบบไฟ

ก่อนติดตั้งควรดูว่า

• น้ำหนักเพิ่มขึ้นเท่าไร
• หม้อแปลงหรือ Power Supply อยู่ตรงไหน
• เดินสายไฟอย่างไร
• มีพื้นที่สำหรับซ่อมบำรุงหรือไม่
• จุดติดตั้งโดนน้ำหรือฝนหรือไม่
• โครงสร้างรองรับน้ำหนักได้หรือไม่

ในเชิงการออกแบบ หากร้านไม่ได้เปิดกลางคืนเสมอไป อาจเปรียบเทียบก่อนว่าเหมาะกับ ป้ายมีไฟหรือป้ายไม่มีไฟ มากกว่ากัน

ป้ายกลางแจ้งต้องระวังเรื่องอะไร?

นอกจากเรื่องการอนุญาตแล้ว ป้ายกลางแจ้งต้องคิดถึงความปลอดภัยระยะยาวด้วย

สิ่งสำคัญ ได้แก่

• แรงลม
• น้ำหนัก
• สนิมของโครง
• จุดเชื่อม
• น็อตและจุดยึด
• น้ำฝน
• ความร้อน
• ระบบไฟ
• การเสื่อมของวัสดุ
• ความสะดวกในการตรวจสอบและซ่อมบำรุง

ป้ายที่ตั้งสูงหรือมีพื้นที่รับลมมากควรได้รับการออกแบบโครงสร้างอย่างเหมาะสม ไม่ควรเพิ่มขนาดป้ายโดยพิจารณาเพียงความโดดเด่นทางการตลาด

หากกำลังเลือกวัสดุ สามารถดู วัสดุป้ายกลางแจ้งแบบไหนทนแดดและทนฝน เพิ่มเติมได้

เช็กลิสต์ก่อนติดตั้งป้ายร้าน

ก่อนสั่งผลิตหรือให้ช่างเข้าติดตั้ง ควรตรวจสอบว่า

• วัดพื้นที่จริงแล้ว
• ทราบขนาดป้าย
• ทราบน้ำหนักและวัสดุ
• มีแบบตำแหน่งติดตั้ง
• ตรวจโครงสร้างรองรับแล้ว
• ตรวจว่าป้ายยื่นเข้าพื้นที่สาธารณะหรือไม่
• ตรวจข้อกำหนดของอาคารหรือโครงการ
• ได้รับความยินยอมจากเจ้าของพื้นที่ หากจำเป็น
• สอบถามองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแล้ว
• ตรวจเรื่องภาษีป้าย
• เตรียมระบบไฟอย่างปลอดภัย หากเป็นป้ายไฟ
• มีทางเข้าถึงสำหรับซ่อมบำรุงในอนาคต

การตรวจตั้งแต่ก่อนผลิตมักง่ายกว่าการแก้ไขป้ายหลังติดตั้งแล้ว

สรุป ทำป้ายต้องขออนุญาตไหม?

ป้ายไม่ได้ต้องขออนุญาตเหมือนกันทุกประเภท แต่ป้ายบางลักษณะอาจเข้าข่ายกฎหมายควบคุมอาคารหรือข้อกำหนดของท้องถิ่น โดยเฉพาะป้ายขนาดใหญ่ ป้ายมีโครงสร้าง ป้ายยื่น ป้ายติดบนหลังคา หรือป้ายใกล้พื้นที่สาธารณะ

นอกจากนี้ เจ้าของธุรกิจยังต้องแยกตรวจเรื่อง ภาษีป้าย เพราะเป็นคนละขั้นตอนกับการอนุญาตติดตั้ง

ดังนั้นก่อนสั่งผลิต ควรทำตามหลักง่าย ๆ คือ

วัดพื้นที่ → ทำแบบ → กำหนดขนาดและโครงสร้าง → ตรวจสอบกับท้องถิ่น → จึงผลิตและติดตั้ง

โดยเฉพาะหากเป็นงานในหาดใหญ่ สามารถตรวจขั้นตอนกับเทศบาลนครหาดใหญ่ซึ่งมีบริการด้านการขออนุญาตก่อสร้างและภาษีป้ายสำหรับประชาชนโดยตรง

หากต้องการวางแผนด้านวัสดุ ขนาด และรูปแบบก่อนนำแบบไปตรวจสอบ สามารถดู บริการรับทำป้าย ของ Infosay Design หรือ ร้านทำป้ายหาดใหญ่ เพื่อเตรียมรายละเอียดของงานก่อนผลิตจริง

หมายเหตุ: ข้อมูลนี้จัดทำเพื่อให้ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับการทำป้าย ไม่ใช่คำวินิจฉัยทางกฎหมาย ข้อกำหนดอาจแตกต่างตามประเภทป้าย พื้นที่ และกฎท้องถิ่น ควรตรวจสอบกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นหรือเจ้าพนักงานที่รับผิดชอบพื้นที่ก่อนติดตั้งจริง

แหล่งอ้างอิง

• กรมโยธาธิการและผังเมือง. การขออนุญาตก่อสร้างป้ายโฆษณา. กรมโยธาธิการและผังเมือง. https://info.dpt.go.th/app-service/wan/webboard/showdetail_id3.asp?id=+1451
• กรมโยธาธิการและผังเมือง. การขออนุญาตก่อสร้างป้าย. กรมโยธาธิการและผังเมือง. https://info.dpt.go.th/app-service/wan/webboard/showdetail_id3.asp?id=+2335
• กรุงเทพมหานคร. การเสียภาษีป้าย. สำนักงานเขตคลองสาน กรุงเทพมหานคร. https://webportal.bangkok.go.th/khlongsarn/page/sub/5338/การเสียภาษีป้าย
• กรุงเทพมหานคร. ภาษีป้าย. สำนักงานเขตตลิ่งชัน กรุงเทพมหานคร. https://webportal.bangkok.go.th/talingchan/page/sub/804/ภาษีป้าย
• เทศบาลนครหาดใหญ่. การยื่นแบบแสดงรายการและชำระภาษีป้าย ประจำปี 2568. เทศบาลนครหาดใหญ่. https://hatyaicity.go.th/news/detail/352531/data.html
• เทศบาลนครหาดใหญ่. รวมแบบฟอร์มเอกสารดาวน์โหลดของเทศบาลนครหาดใหญ่. เทศบาลนครหาดใหญ่. https://www.hatyaicity.go.th/news_groupmenu7?cid=38

ติดต่อเรา | ปรึกษาเลย

• สถานที่: 37 บ้านเนินเขา ซอย 6 ตำบลควนลัง อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา 90110
• Facebook: Infosay Design รับออกแบบและผลิตสติ๊กเกอร์ ป้าย งานพิมพ์ และบรรจุภัณฑ์
• LINE: @infosaydesign
• แผนที่: Infosay Design